Trong tiếng Nhật có từ 市場, từ này tiếng hán là thị trường, còn khi đọc trong tiếng Nhật có hai cách đọc. Một là Shijou có nghĩa là thị trường, hai là ichiba có nghĩa là chợ. Thợ rèn thích từ chợ hơn vì nó gần gũi với người Việt Nam mình hơn.
Sau chiến tranh, kinh tế Nhật bước vào thời kỳ phát triển thần kỳ. Kinh tế phát triển vượt bậc, kỹ thuật phát triển, ngoại tệ thu về nhiều, nhu cầu và chất lượng dịch vụ được tăng cao, những khu mua bán tự phát dần được thay thế bằng hệ thống siêu thị, bởi vây mà chợ cũng dần ít đi. Ngày nay chợ ở Nhật vẫn còn nhưng về cơ bản có thể xếp vào hàng hiếm, và thường nghiêng về các khu chợ hải sản nhiều hơn.
Tuần rồi thợ rèn đi công tác tỉnh Ishikawa, sau chuyến công tác, thợ rèn và các bạn đồng nghiệp có ghé khu chợ có tên là 近江町 tại thành phố Kanazawa thuộc khu vực phía tây Nhật Bản. Dù ở Nhật được hơn mười năm, nhưng đây là lần đầu thợ rèn được ghé một khu chợ theo đúng nghĩa chợ như thế này. Ngày xưa ở quê, mọi người thường họp chợ bên đường. Có những nơi họ họp chợ từ sáng sớm, rồi có những nơi gần tới tết chợ tự động mọc lên ở các trục đường, tạo thêm sắc màu cho vùng quê ngày tết. Nhưng chợ bên Nhật có vẻ hơi khác. Khi ghé khu chợ này, thợ rèn nhận thấy có ba đặc điểm có thể miêu tả cho chợ tại Nhật
- Thứ nhất chợ bán hải sản nhiều, gần biển, có cả bán buôn cho người làm hàng quán và bán lẻ cho người tiêu dùng nhỏ lẻ
- Thứ hai chợ ở đây có gán giá bán cụ thể giống như trong siêu thị nhưng về cơ bản vẫn có thể thương thảo, mặc cả để mua với mức giá rẻ hơn
- Thứ ba, chợ phục vụ cho đời sống sinh hoạt nhưng có lẫn màu sắc của du lịch, khách tham quan và người từ vùng xa tới có khá nhiều
Lúc thợ rèn ghé thăm chợ hải sản ở đây là trung tuần tháng 12, tình hình covid ở Nhật cũng đã bớt nghiêm trọng hơn trước khá nhiều, nhưng về cơ bản việc hạn chế đi lại giữa các vùng vẫn còn khá rõ nét. Nghe cách nói chuyện của những người xung quanh thì có thể thấy họ tới từ nhiều vùng miền khác nhau, có người nói giọng kansai, có người nói giọng miền bắc tohoku, có người nói giọng miền nam kyushyu. Những người bán hàng ở đây cũng không ngại hỏi các vị khách tới từ đâu. Họ hỏi như cách để giao tiếp với khách chứ không phải hỏi để xem có nên bán giá cao hơn hay không.
Chợ khác với siêu thị bởi tại đây họ thường bán đồ tươi sống mới bắt lên nhiều hơn, có những con cá to còn nguyên con và chưa làm sạch. Ai mua họ sẽ làm vẩy, lọc xương, làm sạch ruôt, cắt khúc giúp. Mùi hải sản, mùi mặn của nước biển có thể ngửi thấy ở nhiều ngóc ngách. Tại các hàng quán, từ chủ tới khách người đi ủng nhiều vì nước ở trong các thùng đựng cá đựng cua có thể tràn ra ngoài. Ở đây họ cũng có bán những lô lớn hơn mà khó có thể kiếm ở siêu thị. Có gian hàng thợ rèn còn thấy họ treo nguyên con cá to phơi khô có khi phải nặng tới chục ký. Thi thoảng thợ rèn nghe thấy tiếng ông chủ quán bắt chuyện tán gẫu với vị khách quen là một cô gái làm việc văn phòng xin nghỉ nửa ngày, tiện đường ghé qua chợ mua đồ về làm cơm tối. Có những vị khách mặc tạp dề còn lấm lem bùn và thịt cá. Có người có khuôn mặt của những người ngư dân chân chất, nụ cười đẹp trong sự xồm xoàng của những chòm râu lâu ngày chưa cạo. Quang cảnh này thực sự khó tìm nếu chỉ đi siêu thị.
Chợ tại Nhật có khi được xếp vào hàng hiếm, nên không chỉ đơn thuần phục vụ cho sinh hoạt mà các địa phương họ có khuynh hướng chuyển thành nơi quảng bá những món hải sản đặc trưng của vùng ví du như vùng nào mạnh về cua họ sẽ có nhiều gian hàng bán cua, vùng nào mạnh về hàu họ sẽ có nhiều gian bán hàu và các sản phẩm phái sinh, vùng nào mạnh về Shirako 白子 họ sẽ có nhiều sản phẩm shirako bày bán…Bởi vậy bên cạnh ý nghĩa ẩm thực cũng có thể coi chợ ở Nhật là nơi tới để thăm thú.
Nếu bạn đang ở Nhật, thợ rèn nghĩ các bạn có thể cân nhắc đưa CHỢ HẢI SẢN vào danh sách những nơi có thể đi tham quan. Và khi đi tới những nơi này các bạn có thể có những lưu ý sau để trải nghiệm thêm phần ý nghĩa.
- Thứ nhất với từng địa phương chọn thời điểm đi phù hợp. Như vậy các bạn sẽ có cơ hội mua được những món hải sản tươi ngon đúng mùa.
- Thứ hai là đi theo nhóm, kết hợp du lịch. Các khu chợ hải sản thường cũng không quá xa những khu du lịch nổi tiếng, có thể có các phương tiện công cộng đi tới dễ dàng, vậy nên các bạn có thể thêm chúng vào danh sách những địa điểm trải nghiệm trong hành trình du lịch cũng hoàn toàn không có vấn đề gì.
- Thứ ba đó là thử trả giá. Ở Việt Nam việc trả giá là hết sức bình thường, nhưng bên Nhật có thể sẽ rất khó để các bạn có thể tìm nơi thương thảo giá. Chợ là nơi lý tưởng để làm việc này. Họ sẵn sàng có thể giảm giá cho bạn. Thợ rèn có mua đồ tại chợ và cũng đã được giảm giá, tuy chỉ được chừng 10% nhưng cũng rất vui các bạn ạ.
Cuối bài thợ rèn để link 20 khu chợ nổi tiếng các bạn có thể ghé thăm. 20 khu chợ này trải dài từ bắc tới nam. Trong hành trình du lịch của năm 2022, hi vọng các bạn sẽ tìm được một khu chợ ưng ý để thêm vào hành trình du lịch.
https://www.jalan.net/news/article/139899/
#0 – By Thợ rèn