Một công ty trả lương cho nhân viên 10 đồng thì thực ra chi phí nhân sự thường sẽ gấp đôi con số đó. Chi phí này dùng để chi trả cho các khoản phúc lợi xã hội, nhà cửa, các khoản đầu tư cho đào tạo, mua vật tư cần thiết cho công việc như máy tính, trang phục, văn phòng phẩm…Vậy nên tính ra số tiền mà các công ty trả cho nhân viên như bên Nhật theo thợ rèn nghĩ là khá lớn.
Hồi mới đi làm, thợ rèn mới tốt nghiệp chưa có kinh nghiệm. Công ty Nhật khác bên Việt Nam mình, họ không yêu cầu kinh nghiệm, vào rồi họ đào tạo lại. Có khi như thế còn tốt hơn, vì nếu người có kinh nghiệm hơn hẳn thì không sao, mà kinh nghiệm nửa vời thì vừa cứng đầu vừa làm việc cũng không tới nơi tới chốn có khi lại khổ đôi bên. Năm đầu thợ rèn chưa làm được việc, chỉ có đi học. Học 3 tuần về business manner và về tổng thể công ty, học một tháng dưới xưởng, học gần 1 tháng ở nước ngoài, rồi lại học gần 2 tháng tại trung tâm đào tạo. Đếm đi đếm lại vị chi hơn nửa năm không có làm gì, chỉ có đi học rồi nhận lương. Rồi nửa năm tiếp theo, về cơ bản thay đổi cách học, có thể gọi là OJT (on the job training). Thợ rèn đi theo một tiền bối, kiểu như người giúp việc, đỡ được việc gì mình đỡ, còn không thì sẽ đứng một bên, thấy gì hay thì học. OJT phụ thuộc khá nhiều vào người đào tạo. Có người tận tình chỉ bảo, nhưng cũng có người sẽ để cho người học tự chủ động tìm ra điều cần học.
Năm đầu lương vẫn nhận, thưởng cũng nhận, cơ mà được cái thợ rèn cũng không có ngại, bởi thợ rèn nghĩ sau này làm được việc rồi sẽ đền đáp lại công ty. Bẵng đi đã 5 năm, giờ thợ rèn đã được giao những công việc từ bé bé thành to to, rồi có những phần việc mang lại lợi nhuận cho công ty, sự tự tin dần trở lại, nhưng đôi lúc chợt dạ nghĩ bên cạnh những công việc to to, mình vẫn có thể đóng góp cho lợi nhuận cho công ty bằng cách tiết kiệm, hoặc không lãng phí tài nguyên.
Việc không lãng phí có nhiều việc lắm, mà những việc này đôi khi hoàn toàn phụ thuộc vào từng nhân viên. Thợ rèn lấy ví dụ việc tiết kiệm điện. Công ty thợ rèn có để sẵn vài ngàn cái màn hình ở văn phòng, sáng ra ai thích tới ngồi đâu thì ngồi. Thợ rèn để ý có người khi rời ghế thì tắt màn hình, nhưng cũng có nhiều người lúc ra về chỉ gập máy tính của mình, còn màn hình thì vẫn để nguyên nguồn. Việc này công ty không quản, chỉ là ai muốn tắt thì tắt.
Rồi việc in tài liệu. Công ty để sẵn máy in ở các góc. Ai thích in gì thì in. Có thể in đen trắng hoặc in màu. Công ty nào mua hẳn máy in thì không nói, có nhiều công ty thuê máy in bên ngoài, họ sẽ tính chi phí dựa trên số trang in, in đen trắng thì 10 yên một tờ, in màu thì 20~50 yên một tờ. Trong công việc, thợ rèn cố gắng nếu không cần tới màu, thợ rèn sẽ in toàn bộ đen trắng, còn những trang cần in màu sẽ chỉ in những trang cần thiết mà thôi. Trong công ty cũng có khuyến khích mọi người làm như vậy, nhưng về cơ bản chỉ đôi ba lần email liên lạc, chứ không có bám theo từng nhân viên rồi nhắc nhở liên tục, việc này về cơ bản cũng hoàn toàn phó mặc cho sự tự giác của nhân viên.
Rồi việc tăng ca. Mỗi giờ ở lại công ty, công ty sẽ phải trả thêm cho thợ rèn cũng kha khá tiền, vậy nên thợ rèn cũng cố gắng hoàn thành công việc trong giờ. Những hôm nào bất khả kháng mới ở lại, nếu không mình vừa không có thời gian cho viết lách, công ty cũng phải trả thêm tiền cho mình.
Rồi việc học cũng vậy. Công ty thợ rèn có nhiều chương trình đào tạo, cho phép nhân viên học miễn phí hoặc hỗ trợ 1/2 chi phí học. Ví dụ học tiếng Anh, học về AI, MBA… Thợ rèn cũng có đăng ký các khóa học. Các khóa học online, về cơ bản mình hoàn toàn chủ động được thời gian. Công ty cũng có mức học cố định, ai vượt qua được mức đó công ty sẽ chi trả các khoản hỗ trợ. Thợ rèn lấy ví dụ việc học tiếng Anh, mỗi ngày học 25 phút, học liên tục trong 5 tháng. Công ty chỉ yêu cầu nhân viên học 50 tiết là ok. Ai học được hơn thì càng tốt. Thợ rèn cố gắng đạt trên 2/3, để đỡ tốn tiền công ty. Rồi bữa nọ công ty có kể khóa học MBA của trường kinh doanh Globis, nhân viên cũng có thể đăng ký học miễn phí, ai học bao nhiêu khóa trên đó cũng được, có người trong công ty học rất nhiều, gần như mỗi ngày họ học phải tới 2 tiếng đồng hồ.
Trong công việc hàng ngày công ty đang trả cho chúng ta rất nhiều khoản. Nếu chúng ta có thể tạo ra được doanh thu, lợi nhuận lớn cho công ty là điều tuyệt vời nhất. Nếu chưa đạt tới mức đó thì thợ rèn nghĩ điều mà mình có thể làm được đó là tiết kiệm không để lãng phí tài nguyên cho công ty. Một người tiết kiệm được 100 yên cho công ty mỗi tháng (tiết kiệm điện, tiết kiệm nước, tiết kiệm in ấn…) thì một công ty 3000 nhân viên sẽ tiết kiệm được 300,000 yên (60 triệu), một năm có thể tiết kiệm được 720 triệu đồng, quy mô toàn tập đoàn gấp 100 lần như vậy thì là 72 tỷ mỗi năm. Nay thợ rèn đi làm ngày chủ nhật, thợ rèn cũng chỉ bật điện mỗi khu vực mà mình làm việc, còn những khu vực khác thợ rèn đã tắt hết đi…Có bạn nào vô tình đọc được bài này, từ mai đi làm thử nghĩ xem mình có thê tiết kiệm được gì cho công ty không nhé.
#0- By Thợ rèn